• 1.jpg
  • 2.jpg
  • 3.jpg

Miejscowości

Wiadomości

Aktualności

Fotorelacje

Videorelacje

Najbliższe wydarzenia

sobota, 02 listopad 2013 14:17

Smolnik (gm. Komacza)

Napisał 
Oceń ten artykuł
(0 głosów)

Smolnik leży na wysokości 350 m n.p.m., w dolinie Osławy, w tzw. Obniżeniu Woli Michowej, na wschód od Nowego Łupkowa. Na zachodzie wznosi się Maguryczne (884 m n.p.m.), a na północnym-wschodzie Kiczera (665 m n.p.m.).

Miejscowość, której nazwa wywodzi się najprawdopodobniej od leśnej smolarni, która istniała tu przed założeniem osady, założono na prawie wołoskim na terenie zalesionym. Przywilej lokacyjny wydał starosta sanocki, Mikołaj Kamieniecki, hetman koronny i wojewoda krakowski 12 września 1511 roku. Pierwszym zasadźcą był Jacek Kulczycki. Smolnik wchodził w skład dóbr królewskich "Na Beskidzie" i według dokumentu lokacyjnego obszar wsi obejmował ujście potoku Duszatyńskiego (obecnie Olchowy), źródła Osławy, na których później powstało osiem innych osad. Smolnik był trzecią wsią, która powstała na tym obszarze i zarazem największą górską osadą starostwa sanockiego. Wcześniej założono Radoszyce i Szczawne. Osadników wsi obejmowała 24-letnia wolnizna oraz panowało w niej prawo, mówiące o tym, że każdy zbieg, który schroni się w Smolniku i zamieszka w nim na stałe, nie może być zadenuncjowany.

Według dokumentu lustracyjnego z 1565 roku w Smolniku uprawiano 28 i 3/4 łanu kmiecego, 1 łan kniazi i 1 łan popa. Tę sytuację zmienił najazd Jerzego Rakoczego w 1657 roku. Po spustoszeniu wsi, ostało się jedynie 4 łany. Zniszczenia dopełnił napad hordy węgierskich tołhajów w 1686 roku. Poniesione straty oszacowano na 2000 złotych.

W okresie I wojny światowej, w grudniu 1914 roku w ramach operacji "Krautwald" toczono w okolicy Smolnika boje. Walki pozycyjne prowadzono również przez zimę 1915 roku w rejonie Wysokiego Działu i na głównym wododziale. W marcu austriackie oddziały na próżno próbowały wyprzeć Rosjan i odblokować twierdzę przemyską. Wojsko rosyjskie udało się odepchnąć dopiero po majowej bitwie gorlickiej.

10 września 1939 roku do doliny górnej Osławy na krótko weszły od strony Przełęczy Łupkowskiej oddziały słowackie, które szybko zastąpiło wojsko niemieckie. W 1944 roku trwały tutaj krótkie walki. Po wojnie w latach 1945-1947 obszar Smolnika nękały sotnie UPA.

Według spisu z 1921 roku Smolnik zamieszkiwało 949 mieszkańców, w tym 890 grekokatolików, 12 katolików i 47 osób wyznania mojżeszowego. Istniało 168 domów. W latach 40 nastąpiły wysiedlenia, w wyniku których pozostało we wsi tylko kilka rodzin. Niektórzy powrócili po 1956 roku, reszta pozostała w okolicach Samboru, Jawora i Chyrowa na Ukrainie. Obecnie Smolnik liczy ponad 150 mieszkańców.

Murowaną cerkiew parafialną pod wezwaniem św. Mikołaja wybudowano w stylu barokowo-klasycystycznym w 1806 roku na miejscu dawnej z 1744 roku, a konsekrowano w 1846 roku . Od 1969 roku funkcjonuje jako filialny kościół rzymskokatolicki. Służy zarówno katolikom jak i grekokatolikom. Prace odnawiające przeprowadzono w 1930 roku. W trakcie walk ucierpiała wieża i dach. Wnętrze cerkwi pokrywa polichromia ornamentalna i figuralna, zachował się wystrój z głównym ołtarzem, czterema ołtarzami bocznymi, ikonostasem, rzeźbami i malowidłami. Ze świątyni skradziono 12 prazdników i ikonę z wizerunkiem jednego z Apostołów. Na ścianie zachowały się epitafia inskrypcyjne parocha księdza Bazylego Ławrowskiego, dziekana baligrodzkiego i właściciela wsi, który zmarł w 1813 roku oraz jego małżonki, Pelagii z Terlickich, zmarłej w 1819 roku.

W pobliżu cerkwi znajduje się murowana dzwonnica, wybudowana na planie kwadratu, składająca się z dwóch kondygnacji i pokryta dachem namiotowym, a także cmentarz ze starymi i nowymi nagrobkami. Kierując się na północny wschód, można natrafić na drugi cmentarz, miejsce spoczynku zmarłych na cholerę w XIX wieku.

cerkew smolnik zew (1)

Obecnie Smolnik jest osadą leśno-rolniczą, w której zachowało się kilka łemkowskich chyży, na dachach których strzechę zmieniono na blachę lub eternit, dwa spichlerzyki i murowana kapliczka z kamienia z XIX wieku. W latach 1958-1959 przeprowadzono tutaj kolejkę wąskotorową, która teraz jeździ w sezonie na trasie Majdan-Smolnik. W miejscowości znajduje się bar, pole namiotowe. Funkcjonuje połączenie PKS do Cisnej i Sanoka.

Anna Twardy

www.wbieszczadach.net Bieszczadzki Portal Turystyczny

Opis na podstawie następujących książek:

-Ciupka J., Arlet J., W gminie Komańcza i okolice, Krosno 2003

-Kryciński S., Gąsiorowski A., Olszański T.A., Bieszczady. Przewodnik dla prawdziwego turysty, Pruszków 2009

-Gmina Komańcza - mapa turystyczna, (tekst) Królikowski P., Kraków 2009

{/slider}

Jak dojechać

 Baza Noclegowa

Szlaki turystyczne

Trasy Rowerowe

Ciekawe miejsca

Zabytki

 Cerkwie, Kościoły i Cmentarze

Informator

Czytany 4725 razy Ostatnio zmieniany środa, 11 grudzień 2013 20:17
piotr

Przewodnik górski beskidzki ( nr leg. 469/07), przewodnik Bieszczadzkiego Parku Narodowego. Odznaczony medalem "ZASŁUŻONY DLA TURYSTYKI" przez Ministra Sportu i Turystyki w 2009r. Wiceprezes Okręgu Bieszczadzkiego Ligi Ochrony Przyrody i członek zarządu Stowarzyszenia Przewodników Turystycznych "Karpaty". Koordynator regionalny punktu konsultacyjnego Porozumienia Karpackiego "Karpaty Naszym Domem" na obszarze województwa podkarpackiego.

Strona: www.przewodnik-bieszczady.pl
Więcej w tej kategorii: « Balnica Rzepedź »
Pogoda Cisna z serwisu

Najbliższe wydarzenia

Brak wydarzeń

Facebook

Nasz kanał YouTube

Artykuły

Atrakcje w Bieszczadach

Ciekawe miejsca w Bieszczadach

Cerkwie, koscioły i cmentarze w Bieszczadach

Szlaki turystyczne w Bieszczadach

Szlaki rowerowe w Bieszczadach

Trasy samochodowe w Bieszczadach

Zabytki w Bieszczadach

Fauna bieszczadów

Flora bieszczadów

Ciekawostki

Ciekawi ludzie w Bieszczadach

 

Kontakt

Bieszczadzki Portal Turystyczny wbieszczadach.net Redaktor Naczelny Piotr Kutiak 663 740 066
 Potrzebujesz reklamy? ZADZWOŃ502 920 384