• 1.jpg
  • 2.jpg
  • 3.jpg

Miejscowości

Wiadomości

Aktualności

Fotorelacje

Videorelacje

Najbliższe wydarzenia

wtorek, 29 październik 2013 11:26

Rabe – krajobraz po wypale

Napisane przez 

Rabe koło Baligrodu. Nieistniejąca wieś u wschodniego podnóża Chryszczatej, przy drodze z Baligrodu do Woli Michowej.

Miejscowość  lokowana na prawie wołoskim w dobrach Balów z Hoczwi, po raz pierwszy wymieniana w 1552 r. Na przełomie XVIII i XIX w. właścicielami wsi byli Fredrowie, którzy urządzili tu hutę wykorzystując miejscowe złoża rudy żelaza. W okresie międzywojennym Rabe liczyło około 50 domów i 300 mieszkańców. Znajdowały się tu dwa folwarki, trzy tartaki i cerkiew[1]. Po 1945 r. wieś całkowicie wysiedlona i zniszczona, ze starej zabudowy pozostała jedynie zagubiona w leśnym gąszczu nad cudownym źródełkiem w miejscu zwanym Synarewa kapliczka[2].

Obecnie na terenie miejscowości znajduje się leśniczówka. Na rozdrożu drogi do Huczwic  zakład eksploatacji kruszywa z pobliskiego kamieniołomu oraz dawny barak robotników leśnych – przystosowany na turystyczny schron. Natomiast w  górnej części doliny pod przełęczą Żebrak działająca latem studencka baza namiotowa z stałą wiatą w której można się schronić także w innej porze roku.

Dolina Rabego obfituje w ciekawe miejsca które skupiają się poniżej dawnej zabudowy, przy drodze do Bystrego: Rezerwat Gołoborze, kamieniołom z rzadkimi minerałami, odwierty wód mineralnych. Występujące tu źródła wód mineralnych posiadają szczawy wodorowęglan-chlorowo-sodowe z zawartością związków arsenu i zaliczane są unikalnych w skali europejskiej. Dzięki temu w 1974r. Rabe otrzymało na wyrost status uzdrowiska. Plany budowy zespołu sanatoryjnego nigdy jednak nie zostały wprowadzone w stan realizacji.

Przez szereg ostatnich lat na terenie Rabego w kilku punktach prowadzony był wypał węgla drzewnego. Na jednym z tych miejsc rozgrywa się akcja filmu dokumentalnego Wypalony[3] zrealizowanego przez Annę Więckowską w 2007 roku opowiadający o losach Stanisława Fariona - emerytowanego magistra archeologii pracującego przy wypale drewna.

DSC04589-002 thumb medium461 307

Stanisław Farion jest emerytowanym magistrem archeologii. Ale mało kto domyśliłby się tego, widząc drobnego staruszka, czarnego od węglowego pyłu i sadzy, drepczącego po skrawku ziemi nad wodą, wokół wysokiego pieca, gdzie pan Stanisław i dwaj jego koledzy: Władysław Dyk oraz Kazimierz Błądek od 10 lat zajmują się wypalaniem węgla. Ciężka to praca, nie najlepiej płatna, a już na pewno nie dla dyplomowanego archeologa. A jednak Staś, jak nazywają go koledzy, zrezygnował z wygód i pokus cywilizowanego świata, by odnaleźć się właśnie w tej fizycznej harówce. - Człowiek jest niewolnikiem swojego stanu posiadania - powiada Staś filozoficznie. On jest wolny, bo cały jego dobytek to ukochana psina, a i ją przyjdzie mu stracić. Na wypalenisku Staś pracuje i mieszka w starym, nieużywanym od lat wagonie. Mimo pozornej degradacji społecznej udało mu się zachować godność i chęć do intelektualnego rozwoju. Czyta książki, także w obcych językach, których zna aż trzy. Co więcej, swoje zamiłowanie do wiedzy przekazał innym. Koledzy z wypału, którzy sami zakończyli edukację na szkołach zawodowych, niczym gąbka chłoną zdobytą przez Stasia wiedzę, budując w ten sposób poczucie własnej wartości. Wprawdzie nie zawsze rozumieją, po co czyta aż tyle i w dodatku po obcemu, czemu akurat poezję, a nie coś bardziej przystępnego, ale szanują go za to i obdarowują w zamian prawdziwą męską przyjaźnią. Staś, dobrotliwy i łagodny, mimo woli sprawił, że już nie są tylko zwykłymi "robolami"[4].

Dziś po wypale, (tak jak i po dawnej zabudowie oraz planach z lat siedemdziesiątych ubiegłego wieku) pozostały tylko wspomnienia i sporo „śladów cywilizacji”, z którymi czas i przyroda toczy walkę .

opracowanie oraz zdjęcia:
Marek Kusiak - przewodnik beskidzki


www.bieszczady-przewodnicy.pl/Kandydaci/Marek.Kusiak
www.wrota-bieszczadow.info/galeria/markus



[1] Bieszczady Przewodnik, oficyna Wydawnicza „Rewasz”, Pruszków 2006

[4] Źródło: http://www.filmweb.pl/film/Wypalony-2007-473509

Pogoda Cisna z serwisu

Najbliższe wydarzenia

Brak wydarzeń

Facebook

Nasz kanał YouTube

Artykuły

Atrakcje w Bieszczadach

Ciekawe miejsca w Bieszczadach

Cerkwie, koscioły i cmentarze w Bieszczadach

Szlaki turystyczne w Bieszczadach

Szlaki rowerowe w Bieszczadach

Trasy samochodowe w Bieszczadach

Zabytki w Bieszczadach

Fauna bieszczadów

Flora bieszczadów

Ciekawostki

Ciekawi ludzie w Bieszczadach

 

Kontakt

Bieszczadzki Portal Turystyczny wbieszczadach.net Redaktor Naczelny Piotr Kutiak 663 740 066
 Potrzebujesz reklamy? ZADZWOŃ502 920 384