• 1.jpg
  • 2.jpg
  • 3.jpg

Miejscowości

Wiadomości

Aktualności

Fotorelacje

Videorelacje

Najbliższe wydarzenia

Szlak turystyczne w Bieszczadach: niebieski graniczny

Napisał 
na granicznym szlaku... na granicznym szlaku... Piotr Kutiak

Szlak niebieski rozpoczyna się w Grybowie i kończy w Rzeszowie. Ma on długość 445 kilometrów i jest drugim (po czerwonym Głównym Szlaku Beskidzkim)co do długości szlakiem w polskich górach. Pozwala odwiedzić Beskid Niski, Bieszczady, Góry Słonne i Pogórza: Przemyskie i Dynowskie. Nosi on imię Kazimierza Pułaskiego na odcinku Grybów – Nowy Łupków. W Bieszczadzki odcinek, nazywany jest przez przewodników i turystów „Niebieskim Granicznym” z racji jego przebiegu wzdłuż słowackiej i ukraińskiej granicy. Rozpoczyna się w Nowym Łupkowie i kończy w Ustrzykach Dolnych. Został wyznakowany w latach sześćdziesiątych na odcinku od Łupkowa do Ustrzyk Górnych, w połowie lat siedemdziesiątych wydłużono jego bieg do Dwernika, a pod koniec osiemdziesiątych poprowadzono go do Ustrzyk Dolnych.

1 buk

Szlak graniczny w Bieszczadach jest prawdziwym wyzwaniem kondycyjnym i  logistycznym. Duże odległości pomiędzy miejscami noclegowymi, słabe oznakowanie oraz strome podejścia sprawiają, że frekwencja na jego ścieżce nawet w sezonie turystycznym poza Wołosatem, Wielką Rawką i Otrytem jest znikoma.
Zaletami bieszczadzkiego odcinka szlaku niebieskiego jest możliwość zanurzenia się w dziką przyrodę, z dala od ludzi i cywilizacji oraz poczucia sprawdzenia własnych sił na trasie prawdziwej traperskiej przygody. Szlak wiedzie przez następujące formy ochrony przyrody: Ciśniańsko –Wetliński Park Krajobrazowy, Bieszczadzki Park Narodowy i Park Krajobrazowy Doliny Sanu. Warto wiedzieć, że wymienione parki wchodzą tworzą obszar Natura 2000 Bieszczady PLB180001 oraz wchodzą w skład Rezerwatu Biosfery „Karpaty Wschodnie”. Poza wymienionymi trasa szlaku niebieskiego prowadzi przez Wschodniobeskidzki Obszar Chronionego Krajobrazu.   Podczas wędrówki spotykamy cerkwiska, cmentarze wojenne z I Wojny Światowej, ślady okopów. Wędrujemy wododziałem oddzielającym zlewisko Bałtyku od Morza Czarnego. Pasma Granicznego obfitują w pomnikowe okazy buków. Spotkamy tu formy wielodniowe, różnego rodzaju zgnilizny nadające pniom fantastyczne kształty, „demoniczne” uformowane korony itp.

 1jodła

Przebieg szlaku: Nowy Łupków - Wysoki Groń 905 m n.p.m. – Balnica – Stryb 1011 m n.p.m. - przełęcz nad Roztokami Górnymi – Okrąglik 1101 m n.p.m.– Rabia Skała 1199 m n.p.m. - Wielka Rawka 1307 m n.p.m. – Ustrzyki Górne- Wołosate – Przełęcz pod Tarnicą 1290 m n.p.m. – Krzemień 1335m n.p.m. – Bukowe Berdo 1311m n.p.m. – Pszczeliny – Magura Stuposiańska 1016m n.p.m. – Dwernik – Otryt – Polana – Łabiska 615 m n.p.m.– Teleśnica Oszwarowa – Żuków – Równia – Gromadzyn 654m n.p.m. – Ustrzyki Dolne.

Czasy przejść:
Nowy Łupków - Zdubeńsko: ↑ 1:15, ↓ 1:30
Zdubeńsko - Głęboki Wierch: ↑ 1:30, ↓ 0:50
Głęboki Wierch - Rydoszowa: ↑2:20, ↓ 3:20
Rydoszowa - Balnica: ↑ 0:50, ↓1:15
Balnica - Czerenin: ↑ 1:45, ↓ 1:20
Czerenin - Strzyb: ↑ 1:30, ↓ 1:20
Strzyb - Przełęcz mad Roztokami: ↑1:20, ↓ :40
Przełęcz mad Roztokami - Okrąglik: ↑ 1:50, ↓ 0:50
Okrąglik - Płasza: ↑ 1:40, ↓ 1:35
Płasza -  Dziurkowiec: ↑ 0:35, ↓ 0:45
Dziurkowiec  - Rabia Skała: ↑ 0:45, ↓ 0:35
Rabia Skała - Czerteż:↑ 2:00, ↓ 2:10
Czerteż  - Kremenaros 1221: ↑ 01:40, ↓  01:20
Kremenaros - Wielka Rawka : ↑ 00:45, ↓ 00:35
Wielka Rawka - Ustrzyki Górne: ↑ 01:45, ↓  02:30
Ustrzyki Górne - Wołosate: ↑ 01:25, ↓ 01:15
Wołosate - Przełęcz pod Tarnicą: ↑ 02:00, ↓ 01:00
Przełęcz pod Tarnicą  - Przełęcz Goprowców: ↑ 00:10, ↓00:15
Przełęcz Goprowców - Bukowe Berdo: ↑00:50, ↓00:30
Bukowe Berdo - Szołtynia: ↑00:45, ↓ 01:00
Szołtynia - Pszczeliny: ↑01:50, ↓ 02:45
Pszczeliny    Magura Stuposiańska: ↑01:50, ↓01:00
Magura Stuposiańska  - Dwernik skrzyżowanie: ↑01:45, ↓ 03:00
Dwernik skrzyżowanie - Otryt Chata Socjologa: ↑01:00, ↓ 00:35
Otryt Chata Socjologa - Przełęcz pod Hulskiem: ↑02:10, ↓ 02:30
Przełęcz pod Hulskiem - Polana: ↑01:40, ↓ 02:10
Polana - Wydrne: ↑00:30, ↓ 01:30
Wydrne - Łabiska: ↑02:30, ↓ 02:00
Łabiska - Teleśnica Oszwarowa: 1160 m n.p.m. ↑00:30, ↓ 00:50
Teleśnica Oszwarowa - Bucznik: ↑01:50, ↓ 01:10
Bucznik- Równia: ↑ 01:00, ↓ 01:20
Równia - Ustrzyki Dolne: ↑ 01:15, ↓ 01:25

Suma podejść:

w górę szlaku 5490 m, w dół 5340 m

Nowy Łupków - Zdubeńsko: ↑ 60m, ↓ 60m
Zdubeńsko - Głęboki Wierch: ↑ 320m, ↓ 10m
Głęboki Wierch - Rydoszowa: ↑ 420m, ↓ 410m
Rydoszowa - Balnica: ↑ 40m, ↓ 210m
Balnica - Czerenin: ↑ 260m, ↓ 40m
Czerenin - Strzyb: ↑ 160m, ↓ 70m
Strzyb  - Przełęcz mad Roztokami: ↑ 801 m n.p.m. 140m, ↓ 350m
Przełęcz mad Roztokami - Okrąglik: ↑ 1101 m n.p.m.350m, ↓ 40m
Okrąglik - Płasza: ↑ 290m, ↓ 230m
Płasza -  Dziurkowiec: ↑ 60m, ↓ 100m
Dziurkowiec - Rabia Skała: ↑ 110m, ↓ 80m
Rabia Skała - Czerteż: ↑ 280m, ↓ 380m
Czerteż - Kremenaros: ↑ 300m, ↓ 150m
Kremenaros- Wielka Rawka: ↑ 170m, ↓ 8m
Wielka Rawka - Ustrzyki Górne: ↑ 0m, ↓ 650m
Ustrzyki Górne - Wołosate: ↑ 80m, ↓ 0m
Wołosate - Przełęcz pod Tarnicą: ↑ 540m, ↓ 10m
Przełęcz pod Tarnicą - Przełęcz Goprowców: ↑ 0m, ↓ 120m
Przełęcz Goprowców - Bukowe Berdo: ↑ 210m, ↓ 70m
Bukowe Berdo - Szołtynia: ↑ 30m, ↓ 170m
Szołtynia - Pszczeliny: ↑ 30m, ↓ 170m
Pszczeliny - Magura Stuposiańska: ↑ 420m, ↓ 20m
Magura Stuposiańska- Dwernik skrzyżowanie: ↑ 50m, ↓ 490m
Dwernik skrzyżowanie - Otryt Chata Socjologa: ↑ 350m, ↓ 0m
Otryt Chata Socjologa - Przełęcz pod Hulskiem: ↑ 260m, ↓ 340m
Przełęcz pod Hulskiem - Polana: ↑ 10m, ↓ 370m
Polana - Wydrne: ↑ 0m, ↓ 20m
Wydrne - Łabiska: ↑ 50m, ↓ 120m
Łabiska - Teleśnica Oszwarowa: ↑ 20m, ↓ 110m
Teleśnica Oszwarowa - Bucznik: ↑ 320m, ↓ 0m
Bucznik - Równia : ↑ 0m, ↓ 270m
Równia - Ustrzyki Dolne: ↑ 160m, ↓ 200m

Opis szlaku:

Z Nowego Łupkowa wychodzimy drogą w kierunku opuszczonej wsi Łupków, gdzie po prawej stronie mijamy cerkwisko i cmentarz przycerkiewny. Kilka minut marszu i docieramy do Schroniska Studenckiego „Chata w Łupkowie” . Szlak prowadzi nas drogą do kolejnej opuszczonej wsi – Zdubeńsko, po której zostały dwa krzyże przydrożnie, cerkwisko z cmentarzem. Po opuszczeniu doliny Zdubeńczyka  szlak pnie się na grzbiet Pasma Granicznego, zwanego niegdyś Beskidem. Osiąga go na szczycie Głęboki Wierch 890 m n.p.m. przy słupku granicznym nr 1/68. Szlak Graniczny wiąże się z czerwonym szlakiem wytyczonym przez Słowaków i towarzyszy niebieskiemu aż do Kremenarosa. Nieopodal znajduje się luka w drzewostanie, swoisty ekran widokowy na tereny słowackiego Obszaru Chronionego Wschodnie Karpaty (Chranena krajinna oblast Vychodne Karpaty).  Wędrując wododziałem oddzielającym zlewisko Morza Bałtyckiego od zlewiska Morza Czarnego ścieżka wspina się na Wysoki  Groń 905 m n.p.m.(słupek graniczny 1/66). Wędrując grzbietem w stronę Wierchu nad Łazem 857 m n.p.m. (słupek 1/63) mijamy mogiłę żołnierską z I Wojny Światowej w formie kwadratowego kopca, oznaczonego drewnianym krzyżem. Na Wierchu szlak odbija w prawo i schodzi ostro  w dół  do płaskiego wierzchołka Bubniowej 789 m n.p.m. (słupek nr 61/2. Przy słupku 1/61 fragmentaryczny widok na słowackie szczyty. Męczące podejście na  Gmyszów Wierch 870 m n.p.m. rekompensuje spacer po „płaskim” grzbiecie na Rydoszową 880 m n.p.m. (słupek graniczny nr 1/57) i dalej do Balnicy, znajduje się tu węzeł ze szlakiem żółtym do Maniowa oraz słowackim szlakiem żółtym prowadzącym do wsi Osadne). Od tego momentu towarzyszyć nam będzie granica słowackiego Parku Narodowego Połoniny. Szlak łączy się z poboczem torów bieszczadzkiej kolejki. Znajduje się tu stacja końcowa kolejki, która kursuje do tego miejsca z Cisnej – Majdanu. Budynkiem zarządza Wojciech Juda, pasjonat i przyrodnik, stanowi on magiczną przystań dla wędrowców.  Za stacją torowisko bieszczadzkiej ciuchci towarzyszyć nam będzie przez 1,5 km, aż do słupka granicznego 1/50 . Znajdujemy się w bliskim sąsiedztwie słowackiego rezerwatu Udawa, zaś strumienie u naszych stóp stanowią jej źródliska. Szlak wraca ponownie na główny grzbiet, z widokiem wieś Solinka. Po wysiedleniach znajduje się tu tylko jeden budynek – leśniczówka Leśnictwa Solinka (Nadleśnictwo Cisna). Stromym podejściem zdobywamy Czerenin 928 m n.p.m. Ścieżką wędrujemy na widokowy Stryb 1011 m n.pm.  (słupek graniczny nr 1/36). Za Strybem towarzyszy nam po prawej stronie słowacki rezerwat Sipkova. Kolejne podejście na Sinkową 995 m n.p.m. (słupek 1/36) i Rypi Wierch 1003 m n.p.m. po czym schodzimy na Przełęcz nad Roztokami 801 m n.p.m. Z przełęczy wspinamy się na Okrąglik 1101 m n.p.m. (węzeł ze szlakiem czerwonym), na stoku znajduje się źródełko. Podążając dalej granicą państwa schodzimy na Kurników Beskid 1037 m n.p.m. (słupek 1/26) by po jego przejściu wspinać się na Płaszę 1162 m n.p.m. (słupek 1/21). Rozpościerają się stad widoki na słowackie Bukowskich Wierchów oraz po polskiej stronie na masyw Jasła i Okrąglika a także na Połoninę Wetlińską. Znajduje się tu słowacki rezerwat „Plasa” chroniący pierwotny drzewostan bukowy. Szlak wiedzie dalej grzbietem granicznym do Dziurkowca 1188 m n.p.m. (słupek graniczny 1/18). Odchodzi stąd słowacki zielony szlak prowadzący do Runiny.  Znajdziemy tu ślady po okopach. Z niewielkiej polany szczytowej rozpościerają się widoki na polskie i słowackie szczyty. Za Dziurkowcem wchodzimy w las składając się z buczyny karłowatej. Dochodzimy do niewielkiej przełęczy 1134 m n.p.m. , za nią punkt widokowy i Rabia Skała 1199 m n.p.m. (węzeł z szlakiem żółtym do Zatwarnicy przez Wetlinę). Znajduje się tu słowacki rezerwat Jarabia Skała chroniący ciekawa i rzadką roślinność. Po prawej stronie strome urwisko opadające na stronę słowacką. Tuż za nim odchodzi żółty szlak prowadzący do Novej Sedlicy. Wedrujemy wododziałem, mijamy schron przeciwdeszczowy przy przełęczy 1088 m n.p.m. (słupek nr 1/14). Wchodzimy na Czoło 1159 m n.p.m. (słupek 1/13). Po dwudziestu minutach docieramy do Przełęczy pod Borsukiem 954 m n.p.m. Kilkanaście metrów przewyższenia dzieli nas od Borsuka 991 m n.p.m. (słupek nr 1/11). Po półgodzinnym marszu osiągamy Czerteż 1072 m n.p.m. (słupek nr 1/11). Zmierzając w kierunku szczytu Hrubki mijamy mogiłę sowieckiego lejtnanta Piotra Andrejewicza Gładysza, który zginął tu 9 .X.1944 roku. Po kwadransie zdobywamy Hrubki 1186 m n.p.m. a następnie po 25 minutach Kamenne 1199 (słupek graniczny nr 1/3). Po półgodzinie zdobywamy Kremenaros zwany również Krzemieńcem 1221 m n.p.m. Rozstajemy się w tym miejscu ze słowackim czerwonym szlakiem, który schodzi do Nowej Sedlicy. Niepodal szczytu znajduje się triplex, łączą się tu granice Polski, Słowacji i Ukrainy. Jest to również miejsce styku Bieszczadzkiego Parku Narodowego, Użańskiego Parku Narodowego oraz Parku Narodowego „Połoniny”. Przy Kremenarosie znajdują się również granice słowackiego rezerwatu Stużica. Z Krzemieńca szlak wiedzie  wzdłuż zwalonych słupków granicznych ukraińskich i ZSRR. Zdobywamy Wielką Rawkę 1307 m n.p.m. (węzeł z szlakiem łącznikowym żółtym Mała Rawka – Wielka Rawka). Strome zejście wyprowadza nas do drogi (Duża Obwodnica Bieszczadzka), którą docieramy do Ustrzyk Górnych. Szlak skręca obok Strażnicy Straży Granicznej w prawo. Po pięciu kilometrach docieramy do Wołosatego. Za zabudowaniami i Hotelikiem pod Tarnicą skręca w lewo prowadząc przez rozległa doline Wołosatego. Dwugodzinne podejście prowadzi na Przełęcz pod Tarnicą 1290 m n.p.m. (węzeł z czerwonym Głównym Szlakiem Beskidzkim i żółtym łącznikowym doprowadzającym w kwadrans na Tarnicę). Kolejny odcinek omawianej trasy doprowadza nas do Przełęczy Goprowców 1160 m n.p.m. Strome podejście stokami Krzemiena 1335 m n.p.m. wyprowadza nas na Bukowe Berdo. Wędrujemy tu Połonina Dźwinacką zdobywając kolejno jej wzniesienia 1312 m n.p.m., 1238 m n.p.m.  i Szołtynię 1201 m n.p.m.  (węzeł ze szlakiem żółtym łącznikowym prowadzącym do Mucznego). Schodzimy połoniną a następnie bukowym lasem do Widełek 1016 m n.p.m., następnie granicą Bieszczadzkiego Parku Narodowego zdobywamy Kopę 886 m n.p.m. Zejście szlaku prowadzi do Pszczelin przy Leśnictwie Widełki. Po przekroczeniu drogi (Duża Obwodnica Bieszczadzka) idziemy lasem na grzbiet Magury Stuposiańskiej 1016 m n.p.m. (węzeł ze szlakiem zielonym prowadzącym dalej na Połoninę Caryńską i Mała Rawkę). Ścieżka szlaku prowadzi przez północny stok Magury do Dwernika, wędrujemy tu drogą wzdłuż zabudowań. Dochodzimy do mostu na Sanie. Po jego przekroczeniu skręcamy w lewo, gdzie szlak biegnie razem z ścieżką dydaktyczną „Dwernik – Otryt – Chmiel”. Docieramy do Chaty Socjologa – Domu Pracy Twórczej na Otrycie. Za chatą zdobywamy grzbiet Otrytu 896 m n.p.m.. Wędrujemy granią zdobywając kolejnie wzniesienia: 897 m n.p.m., 869 m n.p.m., 840 m n.p.m., 842 m n.p.m. i Kobylankę 806 m n.p.m.. Schodzimy na przełęcz pod Hulskiem 778 m n.p.m. Leśnią droga schodzimy Wańka działem do Polany. W Polanie wędrujemy drogą (Mała Obwodnica Bieszczadzka) wzdłuż potoku Czarnego. Szlak odbija w prawo za przystaniem w przysiółku Wydrne by z biegiem Czarnego a potem nad Zalewem Solińskim do nieistniejącej wsi Paniszczów. Osiągamy wędrując lasem szczyt 584 m n.p.m. a następnie Łabiska 615 m n.p.m. Szlak schodzi do Teleśnicy Oszwarowej by odbić w lewo. Prowadzi drogą do Daszówki, by po  km odbić w lewo. Idziemy łaką, później lasem stromą ścieżką zdobywamy Bucznik 768 m n.p.m. Na szczycie kierujemy się na północny wschód i podążamy granią . Biegną tu wyznakowane trasy do uprawiana narciarstwa biegowego, popularnej dyscypliny w okolicy Ustrzyk Dolnych. Idąc grzbietem w kierunku przeciwnym do wyznaczonego szlaku niebieskiego doszlibyśmy na Holicę, najwyższy szczyt w paśmie Żukowa. Warto wiedzieć, znajdowała się tu lotnisko słynnej przedwojennej szkoły szybowcowej.  Za znakami schodzimy do Równi, gdzie istnieje możliwość obejrzenia drewnianej dawnej cerkwi pw. Opieki Matki Boskiej z  I połowy XVIII wieku. Jest to prawdziwa perełka, wkomponowana w krajobraz okolicznych wzniesień. Szlak wspina się na Grzbiet pasma Równi, z Gromadzynia 655 m n.p.m. rozpościera się widok kierunku południowym na Bieszczady Wysokie oraz wzniesienia nad Ustrzykami Dolnymi. Na omawianej górze znajduje się wyciąg orczykowy i strzelnica biathlonowa. Szlak wiedzie następnie na stację PKP  i dworzec autobusowy do Ustrzyk Dolnych.

Piotr Kutiak

www.przewodnik-bieszczady.pl

 

Kategoria: Okolice Komańczy
piotr

Przewodnik górski beskidzki ( nr leg. 469/07), przewodnik Bieszczadzkiego Parku Narodowego. Odznaczony medalem "ZASŁUŻONY DLA TURYSTYKI" przez Ministra Sportu i Turystyki w 2009r. Wiceprezes Okręgu Bieszczadzkiego Ligi Ochrony Przyrody i członek zarządu Stowarzyszenia Przewodników Turystycznych "Karpaty". Koordynator regionalny punktu konsultacyjnego Porozumienia Karpackiego "Karpaty Naszym Domem" na obszarze województwa podkarpackiego.

Strona: www.przewodnik-bieszczady.pl
Pogoda Cisna z serwisu

Najbliższe wydarzenia

Brak wydarzeń

Facebook

Nasz kanał YouTube

Artykuły

Atrakcje w Bieszczadach

Ciekawe miejsca w Bieszczadach

Cerkwie, koscioły i cmentarze w Bieszczadach

Szlaki turystyczne w Bieszczadach

Szlaki rowerowe w Bieszczadach

Trasy samochodowe w Bieszczadach

Zabytki w Bieszczadach

Fauna bieszczadów

Flora bieszczadów

Ciekawostki

Ciekawi ludzie w Bieszczadach

 

Kontakt

Bieszczadzki Portal Turystyczny wbieszczadach.net Redaktor Naczelny Piotr Kutiak 663 740 066
 Potrzebujesz reklamy? ZADZWOŃ502 920 384