• 1.jpg
  • 2.jpg
  • 3.jpg

Miejscowości

Wiadomości

Aktualności

Fotorelacje

Videorelacje

Najbliższe wydarzenia

Szlaki turystyczne w Bieszczadach: Główny Czerwony Beskidzki

Napisał 
Tarnica Tarnica Piotr Kutiak

Główny Beskidzki Szlak Czerwony rozpoczyna się w Ustroniu w Beskidzie Śląskim i kończy w Bieszczadach. Wchodzi on w skład Głównego Szlaku Górskiego w Polsce oraz tworzy fragment Międzynarodowego Szlaku Górskiego E-8.Pozwala podziwiać piękno polskich Beskidów. Bieszczadzki odcinek szlaku czerwonego wyznakowali w latach pięćdziesiątych XXw. Edward Moskała i Władysław Krygowski. Trasa bieszczadzkiego odcinka szlaku czerwonego Komańcza-Wołosate rozciąga się na długości 92 km. Czas potrzebny na jego pokonanie szacuje się na 36 godzin. Przechodzi przez najatrakcyjniejsze widokowo grzbiety: Jasła oraz połonin na terenie Bieszczadzkiego Parku Narodowego.

w buczynie  fot Piotr Kutiak

Matecznik na szlaku


Przebieg szlaku

Bieszczadzki odcinek czerwonego szlaku rozpoczyna się w Komańczy przy dworcu PKP. Kolejnymi punktami na trasie czerwonego szlaku są miejscowości: Duszatyn i Prełuki. Następnie szlak doprowadza do rezerwatu „Zwiezło”, czyli Jeziorek Duszatyńskich. Po obejściu brzegów dolnego i górnego jeziorka stroma ścieżka prowadzi obok jęzora osuwiska na Chryszczatą 997 m n.p.m. Na szczycie góry znajduje się betonowa wieża geodezyjna.Szlak następnie schodzi do Przełęczy Żebrak 816 m n.p.m., by ponownie wspinać się na Jaworne 992 m n.p.m. Dalszy ciąg znaków czerwonych prowadzi przez grań Wielkiego Działu przez jego najwyższą kulminację - Wołosań 1071 m n.p.m. Trasę wytyczono dalej przez Hon 820 m n.p.m., schronisko pod Honem do Cisnej. Za torowiskiem Bieszczadzkiej Kolejki Leśnej w Cisnej szlak wspina się na grzbiet Małego Jasła 1097 m n.p.m., Jasła 1153 m n.p.m., Okrąglika 1101 i Fereczatej 1102. Schodzi następnie do wsi Smerek.Ze wsi Smerek szlak wiedzie stromą ścieżką na najbardziej wysunięty na północny zachód grzbiet Połoniny Wetlińskiej – Smerek 1222 m n.p.m. Ze Smereka trasa wiedzie do Przełęczy Orłowicza Dalej szlak prowadzi przez Szare Bredo, Osadzki Wierch 1253 m n.p.m. do Schroniska Chatka Puchatka 1228 m n.p.mZ schroniska czerwone znaki schodzą do Brzegów Górnych by następnie wspiąć się na Połoninę Caryńską 1297 m n.p.m. Kolejnym etapem Szlaku Beskidzkiego są Ustrzyki Górne, skąd wyruszyć można na połoninę Szerokiego Wierchu. Kończy się ona Przeleczą pod Tarnicą, skąd już tylko 15 minutowy odcinek szklaku żółtego wyprowadza na najwyższy szczyt Bieszczadów Zachodnich – Tarnicę 1346 m n.p.m. Gniazdo Tarnicy i Szerokiego Wierchu oddziela od gniazda Halicza Przełęcz Goprowców, które przecina nitka czerwonego szlaku trawersując kolejno stoki Krzemienia i Kopy Bukowskiej. Po tym etapie wędrówki wysiłek nagradzają widoki z Halicza 1333 m n.p.m. kilkanaście minut dalej czeka na turystę kolejny widokowy szczyt, Rozsypaniec. Na Przełęczy Bukowskiej szlak odbija w dolinę prowadząc do Wołosatego gdzie kończy swój bieg.

Chatka Puchatka fot Piotr Kutiak

Schronisko Chatka Puchatka na Połoninie Wetlińskiej


Szlaki odbiegające od Głównego Beskidzkiego Szlaku na obszarze Bieszczadów:

  • W Komańczy od Głównego Beskidzkiego Szlaku Czerwonego odbiega szlak zielony do Beska. Wiedzie on przez Dołżycę, Garb Średni, Babę, Moszczaniec, rezerwat Bukowica, Puławy Górne i Pastwiska.

Klasztor Sióstr Nazaretanek w Komańczy  fot Piotr Kutiak

Klasztor Sióstr Nazaretanek w Komańczy

  • Na Chryszczatej znajduje się skrzyżowanie szlaków: zielony prowadzi przez Rabe do Schroniska Kropiwne, niebieski prowadzi do dworca PKS i PKP w Sanoku przez Suliłę 759 m n.p.m., Morochów i Stróże Wielkie.
  • Z Jawornego odchodzi początek szlaku czarnego prowadzący do Przełęczy Orłowicza przez Kołonice, Jabłonki, Łopiennik, Dołżycę, Czereninę i Schronisko w Jaworzcu.

Jeziorka Duszatyńskie  fot Piotr Kutiak

rezerwat Zwiezło

  • W Cisnej od omawianego szlaku wiedzie żółty łącznikowy szlak prowadzący do Przełęczy pod Roztokami gdzie łączy się ze znakami niebieskiego szlaku biegnącego w Bieszczadach wzdłuż granic Polski.
  • Na Okrągliku czerwony szlak krzyżuje się szlakiem niebieskim Grybów – Rzeszów zwanym szlakiem granicznym który wiedzie od omawianego szczytu na zachód w krainę Beskidu Niskiego przez Przełęcz nad Roztokami, Czerenin, Balnicę, Wysoki Groń i Łupków. W stronę wschodnia wiedzie przez Dziurkowiec, Riabą Skałę, Czoło, Borsuk, Czerteż, Hrubki, Kamienną, Kremenaros, Wielką Rawkę, Wołosate i dalej w kierunku Ustrzyk Dolnych i Rzeszowa przez Pogórze Dynowskie i Rzeszowskie.
  • Na Przełęczy Orłowicza znajduje się skrzyżowanie szlaków. Prostopadle do czerwonego przecina przełęcz szlak żółty, który prowadzi na północ do Zatwarnicy i na południe przez Wetlinę, Paprotną łączy się z szlakiem niebieskim granicznym. Od przełęczy wiedzie również szlak czarny na Jaworne przez Schronisko w Jaworzcu, Czereninę, Dołżycę, Łopiennik, Jabłonki i Kołonice.

Cmentarz w Brzegach Dolnych  fot Piotr Kutiak

Cmentarz przycerkiewny w Brzegach Górnych

 

  • Z Schroniska PTTK Chatka Puchatka w kierunku południowym odbiega żółty łącznikowy szlak prowadzący do Przełęczy Wyżnej 872 m n.p.m. Szlak czerwony na Połoninie Caryńskiej przecina szlak zielony na północ prowadzący do Bereżek przez Schronisko Kolybana południe zaś wiedzie przez Przełęcz Wyżniańską 890 m n.p. m., Schronisko pod Rawkami 930 m n.p.m. ,Małą Rawkę 1278 m n.p.m. następnie przez grzbiet Działu schodzi do Wetliny.

Czerwony szlak na Caryńską fot Piotr Kutiak

Czerwonym na Caryńską

 

  • Na Przełęczy pod Tarnicą szlak czerwony krzyżuje się z niebieskim, który na południe wiedzie do Wolosatego na północ zaś prowadzi na Bukowe Berdo. Przełęcz pod Tarnicą łączy z Tarnicą krótki odcinek szlaku żółtego.
  • W Wołosatym po raz kolejny bieg szlaku czerwonego łączy się z niebieskim na północ prowadzi na Przełęcz pod Tarnicą na południowy zachód do Ustrzyk Górnych i dalej na Wielką Rawkę.

Gniazdo Tarnicy z Rozsypańca   fot Piotr Kutiak

Tarnica i Halicz z Rozsypańca


Czasy przejścia i odległości w kilometrach:

Komańcza – Duszatyn →02:00 ←02:00 (6 km)
Duszatyn - Jeziorka Duszatyńskie →01:15 ←01:00  (3 km)
Jeziorka Duszatyńskie - Chryszczata 997 →01:15 ←01:00 (4 km)
Chryszczata 997 -Przełęcz Żebrak →01:15 ←01:15 (4 km)
Przełęcz Żebrak – Jaworne →01:15 ←01:00 (3 km)
Jaworne – Wołosań →01:00 ←01:00 (3 km)
Wołosań – Cisna →02:45 ←02:45 (9 km)
Cisna – Jasło →03:30 ←02:15 (7,5 km)
Jasło- Okrąglik →00:10 ←00:15 (1,5 km)
Okrąglik – Smerek →02:35 ←03:00 (8 km)
Smerek - Smerek 1222 →02:30 ←01:15 (5 km)
Smerek 1222 - Połonina Wetlińska →01:30←01:30 (4 km)
Połonina Wetlińska - Chatka Puchatka →00:45 ←00:45 (2 km)
Chatka Puchatka - Brzegi Górne →01:00 ←01:30 (3 km)
Brzegi Górne - Połonina Caryńska →02:15 ←01:30 (6 km)
Połonina Caryńska - Ustrzyki Górne→01:15 ←02:30 (4 km)
Ustrzyki Górne - Szeroki Wierch →02:45 ←02:00  (5 km)
Szeroki Wierch - Przełęcz pod Tarnicą →00:15 ←00:15 (2,5 km)
Przełęcz pod Tarnicą – Halicz →02:15 ←02:15 (6 km)
Halicz - Rozsypaniec →00:15 ←00:15 (1 km)
Rozsypaniec - Wołosate →01:45 ←02:30 (8 km)

Grzbiet Połoniny Wetlińskiej fotPiotr Kutiak

Z Osadzkiego Wierchu

 

Warianty zwiedzania proponowane przez przewodnika górskiego dla turystów, przygotowanych kondycyjnie i ekwipunkowo na pokonywanie dużych odległości:

  • Komańcza – Prełuki- Duszatyn – rezerwat „Zwiezło” – Chryszczata 997 m n.p.m. - przełęcz Żebrak816 m n.p.m. – Wołosań 1071m n.p.m. – Cisna. Czas przejścia 9 godzin, z postojami przeznaczonymi na odpoczynek i fotografowanie może zająć nawet 12 godz., dlatego pamiętajmy o zapasach wody i jedzenia. Suma podejść przekracza 1000 m. Pamiętajmy, że ten ponad 30 kilometrowy odcinek praktyczne pozbawiony jest łatwo dostępnych ze szlaku źródeł wody, schronisko znajduje się u schyłku trasy w Cisnej. Aby wrócić do Komańczy po samochód potrzebujemy znaleźć nocleg i transportem publicznym lub prywatnym wracamy do punktu wyjścia (najszybciej przez Wolę Michową i Łupków) na drugi dzień.
  • Cisna – Jasło 1153 m n.p.m. – Okrąglik 1101 m n.p.m. – Fereczata 1102 m n.p.m. – Smerek wieś. Trasa o długości 17 km, czas przejścia szacuje się na 6-7 godzin. Suma podejść przekracza 700 m. Wiedzie na atrakcyjne pod wzglądem widokowym połoniny Jasła, skąd rozpościera się widok na wszystkie główne grzbiety w Bieszczadach Zachodnich.
  • Smerek – Smerek – Przełęcz Orłowicza – Osadzki Wierch – Chatka Puchatka – Berehy Górne. Trasa rozpoczyna się stromym podejściem na Smerek 1222 m n.p.m., dlatego też większość turystów ułatwia sobie zdobycie szczytu rozpoczynając wędrówkę z Wetliny szlakiem żółtym na Przełęcz Orłowicza. Idąc grzbietem Połoniny Wetlińkiej rozkoszujemy się rozległymi widokami. Malownicze skałki i grzebienie skalne towarzyszą nam na Osadzkim Wierchu 1253 m n.p.m. W Schronisku Chatka Puchatka możemy odpocząć lub zanocować. Schodzimy znakami czerwonymi do Brzegów Górnych lub żółtymi do Przełęczy Wyżnej. Czas przejścia tą czternastokilometrową trasą szacuje się na 6 godzin.Suma podejść przekracza 850 m.
  • Brzegi Górne-Połonina Caryńska- Ustrzyki Górne. Strome podejście na Caryńską i związany z tym wysiłek nagradzają przepiękne uroczyska w buczynie karpackiej. Bajkowe wręcz obrazy podziwiamy w dolinie niewielkiego potoku. Przy szczycie źródło, karmi nas czystą wodą. Grzbiet stromy, skąd podziwiamy Bieszczady podzielone granicami: Polski, Słowacji i Ukrainy. Trasa liczy sobie 10 kilometrów, na jej pokonanie potrzebujemy 4 godzin, pokonujemy podczas podejść około 600 m.
  • Ustrzyki Górne Szeroki Wierch – Tarnica – przełęcz Goprowców – Halicz Rozsypaniec - Przełęcz Bukowska –Wołosate. Trasa dla koneserów, liczy prawie 23 kilometry i 800 m jakie pokonujemy pokonując poszczególne przewyższenia. Czas na jej pokonanie szacowany jest na 8 godzin. Trzeba go jednakże wydłużyć licząc przerwy na podziwianie widoków i czas na zdobycie najwyższej góry w polskich Bieszczadach – Tarnicy 1346 m n.p.m. 

Halicz fot Piotr Kutiak

Halicz

Co zabieramy wybierając się w na szlak?

  • Wygodne buty powyżej kostki z mocnym wiązaniem i grubą podeszwą.
  • Na stopy ubieramy wygodną skarpetę przeznaczoną do trekkingu.
  • Koniecznie należy pamiętać aby zabrać ze sobą w góry płaszcz lub kurtkę przeciwdeszczową.
  • Przed gwałtownymi zmianami temperatur zabezpieczmy się zabierając do plecaka ciepłą bluzę lub polar oraz nakrycie głowy (chustkę, czapkę, bandanę).
  • Przyda się również woda mineralna, najlepiej niegazowana oraz suchy prowiant i czekolada.
  • Warto schować do kieszeni plecaka mapę Bieszczadów, aparat fotograficzny lub kamerę i lornetkę.
  • Do telefonu komórkowego wpisujemy numer Górskiego Pogotowia Ratunkowego: 601 100 300.


Piotr Kutiak
www.przewodnik-bieszczady.pl

 

Hnatowe Berdo  fot Piotr Kutiak

Hnatowe Berdo z Szarego

Kapliczka w Duszatynie  fot Piotr Kutiak

Krzyż w Duszatynie

Kińczyk Bukowski z Przełęczy Bukowskiej  fot Piotr Kutiak

Kińczyk Bukowski

Połonina Wetlińska  fot Piotr Kutiak

Stoki Wetlińskiej

południowy stok Szerokiego Wierchu   fot Piotr Kutiak

Szeroki Wierch

Przełęcz Orłowicza  fot Piotr Kutiak

Przełecz Orłowicza

Przełęcz pod Tarnicą  fot Piotr Kutiak

Przełecz pod Tarnicą

Płąj na grzbiecie Połoniny Wetlińskiej  fot Piotr Kutiak

płaj na Wetlińskiej

Roh  fot Piotr Kutiak

Roh

Smerek  fot Piotr Kutiak

Smerek

stoki Tarnicy fot Piotr Kutiak

na Tarnicy

Szeroki Wierch z Połoniną Caryńską i Wetlińską w tle  fot Piotr Kutiak

Szeroki Wierch

Szeroki Wierch  fot Piotr Kutiak

Szeroki Wierch

Tarnica i Krzemień z Halicza   fot Piotr Kutiak

Krzemień i Tarnica z Halicza

Tarnica i Szeroki Wierch z Caryńskiej  fot Piotr Kutiak

Tarnica

Tarnica z Szerokiegi Wierchu  fot Piotr Kutiak

Zejście z Tarniczki

Tarnica  fot Piotr Kutiak

Tarnica

Ustrzyki Górne z Szerokiego Wierchu  fot Piotr Kutiak

Ustrzyki Górne

Widok z Jasła  fot Piotr Kutiak

Jasło

Zejście szlaku czerwonego z Szerokiego Wierchu do Ustrzyk Górnych fot Piotr Kutiak

Zejście do Ustrzyk Dolnych

Kategoria: Okolice Komańczy
piotr

Przewodnik górski beskidzki ( nr leg. 469/07), przewodnik Bieszczadzkiego Parku Narodowego. Odznaczony medalem "ZASŁUŻONY DLA TURYSTYKI" przez Ministra Sportu i Turystyki w 2009r. Wiceprezes Okręgu Bieszczadzkiego Ligi Ochrony Przyrody i członek zarządu Stowarzyszenia Przewodników Turystycznych "Karpaty". Koordynator regionalny punktu konsultacyjnego Porozumienia Karpackiego "Karpaty Naszym Domem" na obszarze województwa podkarpackiego.

Strona: www.przewodnik-bieszczady.pl
Pogoda Cisna z serwisu

Najbliższe wydarzenia

Brak wydarzeń

Facebook

Nasz kanał YouTube

Artykuły

Atrakcje w Bieszczadach

Ciekawe miejsca w Bieszczadach

Cerkwie, koscioły i cmentarze w Bieszczadach

Szlaki turystyczne w Bieszczadach

Szlaki rowerowe w Bieszczadach

Trasy samochodowe w Bieszczadach

Zabytki w Bieszczadach

Fauna bieszczadów

Flora bieszczadów

Ciekawostki

Ciekawi ludzie w Bieszczadach

 

Kontakt

Bieszczadzki Portal Turystyczny wbieszczadach.net Redaktor Naczelny Piotr Kutiak 663 740 066
 Potrzebujesz reklamy? ZADZWOŃ502 920 384